دسترس پذیری وب چیست؟
وقتی مردم درباره ی دسترس پذیری وب سوال میکنند، بیشتر از آنکه درک کنند را میدانند.
درک دسترس پذیری وب آنقدری که ممکن است فکر کنید، سخت نیست. در واقع ترکیبی از حس و همذات پنداری و درک مشترک است. متوجه شدید؟ در اصل همان چیزیست که در تمام انسان ها مشترک است.
دسترس پذیری وب را میتوان در یک جمله به این صورت معنا کرد؛ “وبسایتتان را طوری درست کنید تا هرچقدر ممکن است بازدیدکننده داشته باشد.”
صبر کنید! مگر این همان هدفی نیست که زمان ساخت وبسایت دنبالش بودید؟ وقتی هزینه ی گزافی برای استخدام متخصص SEO متحمل شدید، دنبال بازدیدکننده ی بیشتر نبودید؟
حقیقت این هست که تا وقتی که وبسایت شما دسترس پذیر بشود، شما در حال رها کردن تعداد زیادی مشتری هستید و به پیروی از آن، رها کردن پول های آنها. بر اساس یک تحقیق، تنها در امریکا، بازار کم توایان سالانه هزار و پانصد میلیارد دلار دور ریز دارد.
هر روز کسب و کار های بیشتر و بیشتری به سمت حضور در فضای آنلاین هجوم میاورند و این هم بدلیل حضور مشتریانشان در این محیط است. البته فقط بخاطر این نیست که مشتریان عادی در آن حضور دارند بلکه بخاطر این هست که مشتریان کم توان نیز در این محیط هستند.
چرا به یک وبسایت در دسترس نیاز دارید؟
۳ مزیت کلیدی در داشتن یک وبسایت در دسترس وجود دارند:
- تطبیق وبسایت شما با قوانین عدالت و برابری کشوری
- صرفه جویی در هزینه ها وقتیکه خودتان به اختیار بر روی دسترسی پذیری کار میکنید
- افزایش درآمد با گسترش مخاطبین هدف
و بالاتر از ۳ مزیت کلیدی، یک حقیقت ساده هست که شما نمیتوانید روی آن قیمت بگذارید؛
- دسترس پذیر شدن وبسایت برای هرکسی با هر نوع ناتوانی
حالا با یک مثال از زندگی واقعی و روزمره عمیقتر به مفهوم دسترس پذیری وب بپردازیم.
فروشگاه آب نبات فروشی
در اینجا هست که درک درونی شما از دسترس پذیری وب به میان می آید. اینطور در نظر بگیریم که شما یک کسب و کار فیزیکی را اداره میکنید، یک مغازه ی کوچک آب نبات فروشی. شما هر روز مشتریان عبوری دارید و اوضاع کاسبی هم خوب هست. احتمالا دوست دارید کاسبی بهتر از این هم بشود. (عجب آدم حریصی هستید شما!) نگاهی به مغازه ی خود کنید. پله ای جلوی مغازه هست که ممکن است جلوی ورود افرادی که از ویلچر استفاده میکنند را بگیرد؟ آیا سگ های راهنما اجازه ورود دارند؟
شاید باور نکنید که اداره ی یک مغازه که اجازه ی ورود یا خرید افراد ناتوان را نمیدهد (بدلیل وضعیت فیزیکی مغازه) ممکن است شما را دچار پرونده های قضایی کند.
حالا خود مغازه را در نظر بگیرید. آب نبات ها را برای راحت تر پیدا شدنشان داخل ظروف شیشه ای ریخته اید؟ آیا اسم یا مشخصاتشان را بر روی شیشه ها نوشته اید تا مردم بتوانند آنها را بخوانند؟ همه ی این مسائل ساده باعث میشود یک کسب و کار بتواند این احساس را به مشتری منتقل کند که میتواند به راحتی خرید کند و در نتیجه باعث خرید بیشتر هم بشود. حس یک خرید لذت بخش باعث وفاداری مشتریان هم میشود.
دسترس پذیری وب حقیقتاً تفاوت زیادی با مسئله مغازه آب نبات فروشی ندارد. در واقع شما قصد دارید وبسایتتان را تبدیل به جایی بکنید که همه بتوانند تبدیل به مشتریان خوشحال شوند. قرار نیست که بار اضافی به خودتان اضافه کنید بلکه قرار هست تا موانع سر راه مشتریان را برطرف کنید.
بسیاری از موازین دسترس پذیری وب مسائلی کوچک و موازین احساس مشترک هستند که شما میتوانید از همین لحظه نسبت تغییر آن اقدام کنید. بسیاری از آنها را همین الان هم ترتیبشان را دادید. مثل برچسب گذاری ظروف شیشه ای در مغازه، شما هم محصولاتتان را برچسب زدید.
حقیقت این هست که نیاز نیست که درباره ی دسترس پذیری وب سوالات زیادی بکنید، تقریبا مانند همان دسترس پذیری روزمره هست. شما فقط به یک مقدار راهنمایی در جهت قوانین نیاز دارید.
مغازه ی غیر قابل دسترس
بیاید مغازه ی آب نبات فروشی مشابهی را در نظر بگیریم که آن طرف خیابان هست و متفاوت از ما اداره میشود. یک پله ی خیلی بلند در جلوی در ورودی قرار دارد که فقط آدم های حسابی قد بلند میتوانند از آن عبوری کنند. صاحب مغازه اجازه ورود سگ های راهنما به محیط فروشگاه را نمیدهد و وقتیکه وارد فروشگاه میشوید، مالک چراغ ها را برای کاهش هزینه ها خاموش نگه داشته است. حتی اگر با خودتان چراغ قوه هم برده باشید، آب نبات ها درون سطل های چوبی که هیچ برچسبی ندارند در سراسر مغازه پخش شده اند.
دنبال این هستید که نسبت به این موضوع ابراز نظر و دلخوری کنید ولی نمیتوانید مالک را پیدا کنید. شاید در تاریکی مغازه ایستاده باشد شاید هم نباشد، و از طرفی هیچ بازه ی زمانی برای ارتباط با او در مغازه اعلام نشده است. او احتمالا در حال فرار از مشتریان سابق ناراضی و وکلای مختلف مراکز خیریه مختلف هستند.
همچین کاسب و کاری چقدر دوام می آورد؟
کاربرانی ناتوان دارید!
الان شاید فکر کنید که “من هیچ کاربر ناتوانی ندارم. هیچگاه کسی درباره ی وبسایتم گله نکرده است.” احتمالا بخاطر این کسی گله نمیکند چون الان در حال خرید از جای دیگری هستند. فکر میکنید مغازه ی غیر قابل دسترس آب نبات فروشی قبل از اینکه ورشکست شود بازخورد منفی دریافت کرده است؟
۱۹% از مردمان بالا ۱۸سال در انگلستان و ۱۹% از کل مردمان امریکا با ناتوانی دست به گریبان هستند.
ناتوانی ها در اینترنت شامل موارد زیر هستند:
- مشکل در دید
- مشکل در استفاده از موس و کیبورد
- مشکل در شنوایی
- مشکل در خواندن و درک آن
اما دسترس پذیری وب به افرادی که در دسته ی زیر هم قرار دارند کمک میکند:
- افرادی که دارای سرعت اینترنت پایین هستند
- صفحه نمایش های کوچک و یا لوازم غیر معمول دارند
- نمیتوانند در محل کار به صداها گوش کنند
- از یک سیستم عامل قدیمی و یا مرورگر وب قدیمی استفاده میکنند
دسترس پذیری وب همچنین به افراد مسنی که دچار مشکلات حرکت یا اندازه ی نوشته ها و شنوایی هم دارند کمک میکند. سازمان ملل تخمین زده است که طی یک دهه آتی، بیشتر از یک میلیارد انسان در سراسر جهان سنشان ۶۰سال را رد کند. (بله، خانم ها هم در این دهه افزایش سن خواهند داشت متاسفانه!) دسترس پذیری وب از وبسایت شما در مقابل تغییرات جمعیتی محافظت میکند و کسب و کار شما را برای هر کسی با اتصال به اینترنت در دسترس قرار میدهد.
نهایتا بخاطر داشته باشید که ناتوانی همواره دائمی نیست، دلایل زیادی هست که یک نفر بخاطرشان ممکن است دچار ناتوانی و یا کم توانی گردند.(تصادف، بیماری و…)
چکار میتوانید بکنید؟
خب تا الان درباره ی اینکه دسترس پذیری وب چیست صحبت میکردیم. حالا وقت آن رسیده است که دنبال آن برویم که چه کارهایی میتوانیم درباره اش بکنیم.
طی سال های متمادی، گروهی از گسترش دهندگان بسیار باهوش موازینی را ایجاد کرده اند که وبسایت ها با پیروی از آنها میتوانند دسترس پذیر تر شوند. این موازین جهانی به عنوان “موازین دسترس پذیری محتوای وب” شناخته میشوند. (WCAG) که بعداً درباره اش پست خواهم گذاشت. احتمالا برایتان جالب خواهد بود که اتحادیه اروپا قوانینی را وضع کرده تا وبسایت ها و اپلیکیشن ها میبایست هرچه سریعتر به این استاندارد ها برسند و امریکا هم آیین نامه ای جهت بازگشت ناتوان ها به جامعه دارد که در قسمتی از آن به موازین WCAG اشاره دارد.
چکیده
- دسترس پذیری وب درباره ی این هست که وبسایت شما برای هرچه بیشتر افراد قابل دسترس باشد.
- وقتی درباره ی دسترس پذیری وب سوال میکنید، خیلی بیشتر از آنکه متوجه باشید، میدانید.
- دسترس پذیری وب بسیار شبیه به دسترس پذیری در دنیای عادی هست، بدین مفهوم است که موانعی که باعث میشود کاربران به مشتریان تبدیل نشوند را حذف کنیم.
- با در نظر گرفتن اینکه حدود ۲۰% مردم درگیر ناتوانی هستند و تغییرات جمعیتی و پیر شدن مردم، دسترس پذیری وب در حقیقت آینده ی گسترش وبسایت ها است.